Жонтемир Жондор. Шеърлар

0
294
ko'rishlar soni

Булғанди, Туркистон қони булғанди,
Яссавий қабридан ўрлайди афғон.
Ахриман қийқириб тўзғиган халқнинг
Бошидан тўп ясаб ўйнайди чавгон.

Ори йўқ, нори йўқ, жиғилдони бор,
Ўлгунча еса бас, тортқилаб, шилиб.
Одаммас бадният, бадфеъл жонивор,
Сўнгаклар ичинда айниган илик.

Бир ҳақгўй топилмас, ўкирса шердай,
Бекор титкилайди ўтмиш қарини.
Араб, мўғул, ўрус… энди ўз эрлар
Ҳайитда зўрлайди малакларини.

Пушти куймоқдадир, чалади сурнай,
Шалтоққа ағанаб тушади рақсга.
Гўллиги каммиди, шодумон, хуррам
Бир-бирин шаънини ботирар наҳсга.

Булғанди, улуснинг қони булғанди,
Келдими башорат қилинган фурсат?
Одил Ахурамазда, сен-да ёлғонми?
Чин бўлсанг шафоат йўлини кўрсат!

Кўрсат нажоткорни, борай қоралаб,
Тамуғ чаёнлари беҳад урчиган.
Ахир етти аср ўтди орадан,
Барлос туғилмасми Қуёш буржида?!

Покиза дарёлар, бизга қон беринг,
Виждонга тўйинган соф иймон беринг.
Кавсар сувларида қалби чайилган
Нафсига тош босган Кўрагон беринг.

Кемага чиқайлик унга эргашиб
Ва ёмғир қуйилсин йиртиб уқбони.
Туфроғу наслимиз тозармай туриб,
Заминга қайтарма, қайтма, Руҳбоним.

***

ТАФТИШ

Ким қалбимни қорар туфроққа?
Ким қадримни кўкка кўтарар?
Тоғ қашқирин ғингшиб ҳурмоққа
Ўргатолмас итфеъл тўдалар.

«Кирланмасин ҳурлар этаги»,
Сомон йўлин супуради ким.
Ўнгиб кетган ҳаёт эртагин
Янгилашга етарми илким?

Тирикликнинг онасидир субҳ,
Тунда тушдим ёрилиб қорни.
Шалвираган жасадларга руҳ
Ато этар нафасим борми?!

Борми ажал изидан чопиб,
Тутгач тепиб жойлаган қопга.
Ким Санъондек Қуръонни ёқиб,
Ботинида Худони топган?

Чимчилайди тилимни савол,
Тинглармикин ҳайқирганда ҳу-у.
Шоирини осмас қай замон?
Осмадими? Туғилмаган у.

Унда кимман? Қуртдек беқадр,
Ғижирлаган эски ароба.
Илдизим – ғам, миллатим – жабр,
Алқаб юрган юртим – хароба.

Ахир пўстим шилинишга шай,
Ахир бўйним сиртмоққа интиқ.
Мағрур кетай руҳдошларимдай,
Пешонамга ўқталинг милтиқ.

Дунё тўйган зоғу тўтига,
Арслонини кутмоқда башар.
Оғир ўзни ахлат қутига
Ташлангандек ҳис қилиб яшаш…

Ким кўнглимни кўкка кўтарар?
Ким ичимда кўрмоқчи изғиб?
Ғажинг, майли, итфеъл тўдалар,
Тўйдирайин ҳеч қурса, сизни.

***

ФАРЁД

1
…Сайроғида қушларнинг,
Чашмаларнинг юзида.
Лаззатида нўшларнинг,
Чумолининг кўзида.

Шудрингларда аксланар.
Олти ёғимда ҳам у.
Ризвондан кечгум агар,
Ватани бўлса тамуғ.

Шаробми? Хумга дўнай,
Девон? Ўқий ҳижжалаб.
Қамишми? Бир най йўнай –
Тегиб турсин лабга-лаб.

Руҳининг хушдориман,
Қуръондир, муслимман, бас!
Дурустгина қориман –
Ҳатмига етмас нафас.

Қарсак урманг йиғласам,
Икки дунёйим фалаж.
Соясини силасам
Адо бўлар эди ҳаж!

2
Азоб бўлса висолга тўлов,
Чўнтакларим бут.
Ҳарқалай ман…
Бир яйрасин ишқпараст олов,
Мен унга ўзимни қалайман.

Сўнгагимнинг чакиллаб ёғи,
Мушкианбар бўйласин ҳаво.
Жунунлансин эсидан оғиб,
Увайсликни унутган авом.

3
Ёдда қолмас тушлардан
Ўнгарилиб кел, ҳушим.
Ханжар ботмас тўшларда,
Бошпанангни қур, қушим.

Кўзларимни занжирлаб
Олсин озод парвозинг.
Мазҳаби ҳирс хачирлар
Эмас сенинг сарбозинг.

Уч! Ваҳдат майин ичиб,
Тутмасидан манфурлар.
Ҳеч замон туфроқ кечиб
Юрган эмасдир ҳурлар!

Ўзинг-ла ол, руҳим шай,
Ошиқлик не йўлларсиз?
Фаровон яшолмагай,
Маликалар қулларсиз!..

***

ЖИМЛИК ИЛМИ

Кафтингни сиққандай Хўжаи Хизр
унвонлар сеники,
минбар сеники,
сеники,
шаҳарнинг энг сулув қизи.

Фақат сен жим яша –
Ҳаммаси гўзал!

Нодонлар ўлимин бўйнига олиб,
арзимас виждонга сотилиб кетар.
Ҳуда-беҳудага ҳайқириқ солиб,
оқибат итдайин отилиб кетар.

Фақат сен жим яша –
Ҳаммаси гўзал!

Ҳақиқат тиланма ўғрию ғардан,
минг йиллик покиза қонингни булға.
Юзингни терс буриб бечоралардан,
қарсаклар ичида кун сайин улғай.

Ёқангдан илишсин:
“Айт, нега жимсан?”
Хулоса қилишсин: «Тўйдиришгандир.
Тарихда бўлганми сендайин кимса,
бўлса-да, пуштини куйдиришгандир?»

Эътибор бермагин уларга иним,
кафтингни сиққандай Хўжаи Хизр
унвонлар сеники,
минбар сеники,
сеники,
шаҳарнинг энг сулув қизи.

Барига мардона жимлигинг сабаб!
Ажабмас,
ҳолинга ачиниб Эгам
киргизиб юборса
жаннатига ҳам.

Фақат сен жим яша –
Ҳаммаси гўзал!

***

ЖОДУ

Ташқарида тунми,
Кундузмиди ё?
Дарахтлар баҳор-ла қовушармиди?
Тўлишган сойларнинг ашуласига
Ёмғир жўр бўлганин эслайман, холос.
Қушлар сайрамасди,
Чирилдоқлар жим,
Кўзларим ғорида порламасди нур.
Машраб бўлганда ҳам қиларди ҳавас,
Шўнғидим,
Эҳтирос жомин қаърига —
Қўймади бир тўйиб олмоққа нафас.
Яшил тўлқинларга чайилди руҳим,
Жисмимни қоплади оловли ҳубоб.
Лаззатдан тап-таранг тортилган кўкмак
Томирим чертарди
Ишқ мисли рубоб.
Унга қуйилдим мен
Энг сўнгги қатра
Қонимни қалбининг тубига элтдим.
Юрак уришининг титроқларига
Ёввойи қўрқувдек сингишиб кетдим.
Бу қудуқ,
Бу хилват
Осмондан чуқур,
Пайғамбар меҳридан кам эмасди ҳеч.
Ҳиссиёт жомини тўлдирар лаблар
Ва қатъиян буйруқ берардилар “ич!”
Ичдим,
Ичавердим
Тош дафтар гувоҳ,
Дунёдан узилдим, бангидек сархуш.
Ташқарида тунми,
Кундузмиди ё?
Кўрганим ўнгмиди,
Ё лаҳзалик туш?
Билмайман.
Билганим — ёмғир шитири,
Дарахтлар баҳор-ла қовушарди маст.
Вужудим руҳимни кетмиш қидириб —
Мен —менда эмасдим,
Мен — менда эмас…

***

ЙЎҚЛОВ

Тош кўчалар, жонон кўчалар,
Маъзур тутинг темир пошнамни.
Қўмсаб келдим.
Соғиниб келдим.
Ҳовлимизни…
Чўпон ошнамни…

О, қаранг-а, тикилиб қаранг,
Теракларда юзлаб яшил мушт.
Тортилганда тун ёйи таранг,
Ойни ўпган ариқлар — кумуш.

Илк бўсамнинг гувоҳи, пастқам,
Ранги учган девор бормисан.
Момом эккан анжир — маҳбубам,
Менга мендек интизормисан?!

Осилтириб узун тилини,
Дайдиб юрган кучуклар салом!
Ўйнаётган юзи тилиниб,
Болакайлар — пучуқлар салом!

Салом шудринг тутган бўғотлар,
Бедил сажда қилган пок даҳа.
Бобом «Ёсин» ўқиб уйғотган,
Салом сенга эй субҳи саҳар!

Ечиб отдим киборлигимни,
Чопонимни кўрсатинг, қани!
Акбар жўра, ҳайда қўйларни,
Далалаймиз сурув боққани.

Сой сувидан қониб ичамиз,
Соя берар арчалар мўмин.
Тоғ қўйнида ўтар кечамиз,
Ўт ёқамиз картошка кўмиб.

Бери келчи, учқунимиз суст,
Ҳе, Ҳисорнинг эгаси — қашқир.
Сен сабабли о, дуппа-дуруст,
Шеърга дўнган биринчи машқим.

Дўлананинг шохига чиқиб,
Аввалгидек юлдуз тераман.
Илҳом берсанг бўлди бир сиқим,
Тангрим, шеърлар ўқиб бераман!

Қалқиб чиқар сўзнинг қаймоғи,
Юракнинг энг чуқур еридан.
Тун чайқалар эсидан оғиб,
Жонтемирнинг қайноқ шеъридан.

Уйғонганда қари ҳарсанглар,
Шоҳ кўйлагим ёқасин очиб.
Тутаману тонги шамолга,
Юбораман дардларим сочиб…

Сўнг қайтади тоза руҳ билан,
Тандири йўқ уйига боди.
Фақат олиб кетар опичлаб,
Болаликнинг бокира ёдин…

Тош кўчалар, жонон кўчалар,
Маъзур тутинг темир пошнамни.

Javob yozing

Izoh yozing
Ismingizni kiriting