Бошқача ҳикоялар

0
835

мулоҳаза

Ҳар қандай асар, хоҳ у тасвирий санъат асари бўлсин, хоҳ бадиий, ўз ихлосманди юрагига етиб бориши, унинг кўнгил торларига ҳамоҳанг садо бериши керак. Шундагина асар муаллифи ўз мақсадига эришади, миссиясини адо этган бўлади.

Шу жиҳатдан олиб қарайдиган бўлсак, ёзувчи Шерзод Ортиқовни бахти кулган муаллифлардан, деб ҳисоблашга етарлича асосларимиз мавжуд.

Ўқигувчилар Шерзод Ортиқов билан таниша бошлаганига кўп бўлгани йўқ. Аммо ёзувчининг ўқувчилари ва унинг иштиёқмандлари анча кўпайди, дейиш мумкин. Шерзод Ортиқов тезда оғизга тушди. Ҳикоялари чақмоқ каби тезликда ўқилди ва эътироф этилди ҳамда ҳанузгача дунёнинг турли тилларига таржима қилинаяпти. Бу орада ёзувчининг биринчи китоби ҳам олам юзини кўрди. “Куз симфонияси” — ёзувчининг китобхонларига тақдим этган илк тўпламидир.

Тўпламдаги “Тушкун шеърлар”, “Танго раққосаси”, “Куз симфонияси”, “Ёмғир вальси”, “Отамнинг кабутарлари”, “Қора ноутбук”, “Маркеснинг китоби”, “Баҳор якшанбаси” каби ҳикояларнинг барчаси диққатга сазовор ва қайта-қайта ўқишга арзигулик асарлардир.

Ёзувчи ҳикоялари мавзуси ва мазмунини тўқиб чиқармайди. Шоир ёзганидек, одамларнинг ўзидан олиб, ўзига қайтаради. Китоб қачон оммалашади, қўлма-қўл бўлиб, тилдан-тилга кўчади? Қачонки, китобхонлар уни қўлга олганларида худдики кўзгуни кўнгилларига тутгандек ҳис қилсалар ўзларини. Кўнгил сийратига чизгидир Шерзод Ортиқовнинг ҳикоялари.

Масалан, унинг “Тушкун шеърлар” ҳикоясини олсак. Менга ушбунинг қаҳрамонлари, ундаги воқеа-ҳодисалар бегона эмас. Айнан шундай бўлмаса-да, бугун жамиятимизда Малик Самаддек кимсалар, афсуски, учраб тургани рост. Умида ичидаги дарди, изтироблари боис тушкун шеърлар ёзмаслиги ҳикоя адоғида тобора ойдинлашиб боради. Унинг шеърларида бутун жамият муаммолари кун тартибига чиқарилиши, Умиданинг дарди жамиятдаги камчиликлар билан бевосита боғлиқлиги ҳикоянинг сўнгига бориб аён бўлади.

“Куз симфонияси” ҳикоясида эса аёл кечинмаларига кўзгу тута олади Шерзод Ортиқов. Мафтуна тимсоли орқали ўзбек аёлининг бедигир муҳаббати унинг қалби тубида ҳамиша пинҳон сақланиши, камдан-кам ҳоллардагина у ошкор бўлиши мумкинлиги ҳақида уқтирмоқчи бўлади ёзувчи ушбу ҳикояси орқали.

Ҳикоядаги воқеалар ишқ шаҳри сифатида эътироф этилувчи Парижда рўй бераётганида ҳам рамзий маъно бордек, гўё. Бу шаҳарда ҳар қандай ҳислар ҳам сирлигича қолмаслиги, қола олмаслигига ишорадир “Куз симфонияси”. Ва ушбу ҳикоя бу шаҳар фаранг виноларидан ширакайф бўлган ошиқ-маъшуқларнинг эмас, асл ишқдан сармаст бўлган чинакам муҳаббатпарварлар кенти эканлигини исботловчи бир далил бўлиб хизмат қилади.

“Маркеснинг китоби” ҳикоясини ҳам ишқнинг бетакрор тараннуми сифатида эътироф этиш ўринли.

Тўпламдаги “Отамнинг кабутарлари” ҳикояси, айниқса, диққатга сазовордир. “Ватан” сўзини ишлатмай жонажон Ватан тўғрисида асар ёзиш, тан олиш керакки, ҳамманинг ҳам қўлидан келавермайдиган вазифадир. “Отамнинг кабутарлари” ҳикояси орқали айтишим мумкинки, Шерзод Ортиқов бу вазифасини тўлақонли адо эта олган.

Чикагонинг не-не осмонўпар биноларию ҳашаматли шифохоналари Марғилондаги биргина чиллахоначалик инсонга ором бахш этолмаслиги ҳикоя қилинади “Отамнинг кабутарлари”да. Ушбу орқали бошқа ўлкалардаги минг-минглаб ватандошларимиз қисмати ҳам акс эттирилади. Ва китобхонда “Сўнгги макон ҳамма учун ҳам ўз Ватани бўлсин экан”, деган ўй кечиши табиий.

Тўпламдаги ҳар бир ҳикоя тўғрисида узоқ сўз айтиш, фикр билдириш, таҳлил қилиш мумкин. Аммо бу каби енгил таҳлиллардан кўра ҳикояларнинг ўзи билан танишган сиз, азиз китобхонлар учун муҳимроқ ва қимматли вақтингизни тежашда аҳамиятлироқдир.

Шу ўринда, катта мамнуният билан айтишим керак, Шерзод Ортиқовнинг борлиги – ўзбекларнинг, ўзбек адабиётининг бахти, гарчанд айримларнинг бахтсизлиги бўлса-да. Зотан, мевали дарахтга (ҳосили учун) тош отилади, деган гаплар бекорга айтилмаган.

Шерзод Ортиқовнинг ўзбек тилида ижод қилиши эса ўзбекларнинг, ўзбек адабиётининг икки карра бахтидир. Инчунун, биз ёзувчининг асарларини она тилида – биринчи тилда ўқиш саодатига мушарраф бўлаяпмиз.

Яқин кунларда ёзувчи ўзининг иккинчи китоби “Дунёни қутқармаган гўзаллик” тўплами тақдимотини ўтказиш тадоригида турибди. Унда бошқача эсселар ўрин олган. Шерзод Ортиқов бошқача ҳикоялар, бошқача эсселар, бошқача асарлар яратишда давом этаверсин! Ёзувчининг бахти саналмиш китобхонлар ҳамиша омон бўлсин!

Отабек ИСРОИЛОВ

26 март 2021 йил.

Javob qoldiring:

Iltimos, sharhingizni kiriting!
Iltimos, ismingizni bu yerga kiriting