Куз

Куз келди, қаддим эгилди.
Куз эгдими менинг қаддимни;
Олтин кузда барглар тўкилди,
Тўколмади куз ҳам дардимни.
Улуғбек Ҳожиқулов

I
Боғларда шамоллар шовури урди,
Бир ўйчан сарғарди бирдан дала-туз;
Сўқмоқлар қўйнида изғирин турди,
Сўқмоқлар қўйнига кириб келди куз.
Марҳабо азизим, мен суйган фасл,
Яна дийдорингга этибсан восил.
II
Қандай соз, бу гўзал мусаввир очун,
Қандай соз, бу кўркам зарғалдоқ маъво.
Бошимиздан қуяр ёмғирин нечун,
Қорамтир булутли намгин бу ҳаво.
Майли ёғаверсин бу салқин ҳузур,
Қушларни жанубга кузатайлик юр!
III
Сувлари чекинган қирғоқ бўйида,
Бир зум камтаргина толайлик ёдга;
Турфа савдолардан куйинмоқ нега,
Бир марта келганмиз ахир ҳаётга.
Етар, қайғулардан ўксима юрак,
Мен-да, эртамга сўз айтишим керак.
IV
Лекин қиё боқмас толе юлдузи,
Шунданми ўзимга келолганим йўқ.
Дунёга нимага келдим мен ўзи?!
Нега яшаяпман билолганим йўқ.
Нега бош устимда тингла эй ҳаёт,
Синграган япроқлар айтмоқда баёт?!
V
Улар шивирида не ҳасрат, не ғам,
Улар қўшиғида не синоат бор?!
«Дарахтим, ҳеч қачон қайтмас ушбу дам,
Эрта бош устингдан ёғар оппоқ қор.»
Баргларнинг шамолда шитраши шундан,
Видолашиш олди титраши шундан.
VI
Шундан боғлар аро дилгир хавотир,
Шундан мезонларнинг айро учиши;
Бизга аён эмас аввалдан охир,
Эрта кунимизнинг қандай кечиши.
Нечун бу лаҳзада ғамли бўлмай мен,
Азизам, ҳеч мени эслайсанми сен?!
VII
Ёмғир боғчаларда соябон тутиб,
Ҳеч кимсиз бир ўзинг юрган маҳали;
Атроф-борлиғингни бир дам унутиб,
Мени эслайсанми дунё гўзали.
Мудом ҳижронингда куяман билсанг,
Оҳ, сени қанчалар суяман билсанг.
VIII
Билсанг мен куйингда кўпдан саргардон,
Кўпдан юрагимни эзиб юрибман.
Сени тополмайин ранги заъфарон,
Боғларда жимгина кезиб юрибман.
Қайда бўлсанг ҳозир дарагингни айт,
Мен сени севаман ҳузуримга қайт!
IX
Қайт, боғлар баҳорга дўнсин қайтадан,
Чечаклар очсинлар тағин ғунчалар.
Худодан сўрагин менга гулбадан,
Шафқатсиз бўлмасин тақдир бунчалар.
Ахир истагимиз бир шўъла, бир нур,
Ўтиб кетмасидан эртага умр
X
Кезайлик шу кўҳна жаҳонни гулим,
Кезайлик ёнма-ён юриб мардона.
Ёмғирлар қуйса ҳам майлига сим-сим,
Майлига булутлар қурсин чордона.
Сен билан бўлсак бас менга қора кўз,
Ҳар қандай фаслдан чиройлидир куз.
2007-2009
Тошкент-Яккасарой.

Санъат

Қоралаган шеърларни Пушкин,
Суратларни Пикассо чизган;
Сенми фақат дилгиру тушкун,
Менми фақат ҳаётдан безган?!

Бу куйларни Бетховен чалган,
Бу фожейни куйлаган Расин.
Сени шулар шу куйга солган,
Қани энди мени йиғлатсин?!

Романларда ғам чеккан Маркес,
Фалсафада мунг тортган Сартр;
Шуми, сен-ла, дардлашган бир ҳис,
Шуми мени ютган ғам қурғур?!

Етар, чекма изтироб ортиқ,
Бу бир пайғом — илоҳий талъат;
Бутун бўлсин деб икки ёрти(қ),
Бирлаштирган бизларни санъат.
2018.

Саноқлар

Тақдир тан қилмаган экан сизни ҳеч,
Насиба эканми бироқ дучлашдик;
Юлдузлар чақнаган бу оқшом, бу кеч,
Нима бўлса бўлди бир бор учрашдик.

Бизни қаршилади хилват гўшанга,
Тасалли тополдим гапларингиздан;
Латиф бўйингиздан тўйиб ўшанда,
Икки бора ўпдим лабларингиздан.

Шу оқшом ёритдик кўнгил шамини,
Икки ёрти эдик, энди бирлашдик.
Ҳаётни ҳис қилдик ширин таъмини,
Шамлар ёғдусида уч бор сирлашдик.

Дунёда шу бахтдан бўлдим телбавор,
Поэзия сенга мен яна қайтдим.
Гуноҳлар учун ёр, такрор ва такрор,
Тангрига тўрт бора истиғфор айтдим.

Кечирарми-йўқми, Яратган билмам,
Гоҳ шодон, гоҳ мунгли шеърлар тўқийман;
Нима қилай мен ҳам гуноҳкор одам,
Ҳар куни беш бора намоз ўқийман.
2018.
Тошкент-Учтепа.

Навбат

Сен жуда ёш эдинг мен илк кўрган дам,
Ўн бешми, ўн олти эдинг чамаси;
Мен йигирма бешга кирган ғўр одам,
Сен гулдек очилган дунё ҳаваси.

Ўйин ўйнар эди мен билан қисмат,
Сен дединг: «-Ёшингиз мендан кўп катта;»
Ғужурим кўтарди мени шу фурсат:
«-Яхши қол, жонгинам,» — мен кетдим шартта.

Сен ҳайрон лол қолдинг юраги куюк,
Мендан бунақасин кутмаган эдинг;
Йиллар ўтиб кетди лотариядек,
Aфсуски, сен ютуқ ютмаган эдинг

Ва мени кўрдингу бир куни туйқус:
«-Мен сизни севаман,-дединг,-азизим.»
«-Ўттиз бешга кирдим, энди мен афсус,»
Сен эса қарадинг кўзларимга жим.

Шундайин айланди гардун-чархпалак,
Энди менга келди тарози гали;
Сен менга тегмоқ-чун бўласан ҳалак,
Мен-чи, бепарволар боқаман ҳали.

Ичимни ёндирар қасос ҳамда кек,
Сен дейсан: «- Иккимиз тушган бу кема;
Мени севиш учун илгаригидек,
Тўсқинлик қилмоқда сизга оҳ нима?!»

Майлига ростини айтайин сенга,
Бекорга мен сендан кетмадим йироқ;
Сени ёшинг ўтган, жонгинам менга,
Ўн саккиз ёшлилар қизиқарлироқ.
2019.
Тошкент

Иқрор

Менга сизнинг кўзу қошингиз таниш,
Тамкин нигоҳлар- қарошингиз таниш;
Ўн олти, ўн етти ёшингиз таниш,
Мен сизни қайдадир кўрган эканман?!

Кечиринг, хотирдан чиқибсиз бироз,
Ҳуснга ярашган сиздаги пардоз;
Aйтмабмана сизга бир оғиз ҳам роз,
Гарчи сизни суйиб турган эканман?!

Ўткинчи ҳисларни мен ғариб куйлаб,
Юрибман бу ёруғ дунёни бўйлаб,
Сиздан ҳам яхшиси чиқар деб ўйлаб,
Aрпамни жуда хом ўрган эканман?!

Қанча гўзал кўрдим, қанча дилобар,
Aларга қарамай ўтдим биродар,
Қилмишим гуноҳ-ла экан баробар,
Қай маҳвашга юзни бурган эканман?!

Мени англармисиз юраги музлар,
Ложувард мунчоқдек қоп-қора кўзлар;
Дунёда кўп экан чиройли қизлар,
Мен уни битта деб юрган эканман?!
19.01.2019.

МЕН ШЕЪРИЯТДАН КЕТГАНМАН

Дунё ўзгардими ё мен ўзгардим,
Нима ўтган бўлса, ўтди ўзимдан;
Кеча мен қизларга шеърлар ёзардим,
Гўзаллар қолмасди мени изимдан.
Энди ўз бошимга ўзим етганман,
Мен шеъриятдан кетганман!

Кеча сирлашардим юлдузлар билан,
Маҳлиё бўлганча ойнинг аксига;
Энди тақдиримга буткул бердим тан,
Етолмай бир қаро қошнинг васлига.
Менга нима бўлган, ўзи нетганман?!
Мен шеъриятдан кетганман!

Энди поэзия олтин боғлари,
Мен учун ҳам етиб бўлмас бир армон.
Умримнинг кечаги гўзал чоғлари,
Сизга етишишга мен энди зорман.
Ёшликни шу тахлит абгор этганман,
Мен шеъриятдан кетганман!

Изтироб на учун, афсус на учун,
Ўтган у кунларни эсламоқ нега?!
Биллур идиш синса бўлмагай бутун,
Кўнгил синса ахир топилмас чега.
Хотирлар — мен сизни беҳуд титганман,
Мен шеъриятдан кетганман!

Зеро, англар эдим, мен ҳам ҳаётни,
Лек кетдим алвидо, хайр, хуш қолинг;
Томорқа қилганлар адабиётни,
Фақат ўзингизни сал босиб олинг.
Мен сизга энг нафрат шеърим битганман,
Мен шеъриятдан кетганман!

2015.
Тошкент.

Апрель

Виолончель йиғлар вайрон бўлган дил,
Энди борган сари кетаяпман зил;
Москвада ёмғир қуяди апрель,
Тўкилиб кўнглимнинг иқрорларига.

Умр-ку беш кунлик сайр алвидо,
Эй даҳр дун дунё, дайр алвидо,
Мен ошиқ узорман хайр алвидо,
Қўлимни силкидим гул ёрларига.

Нимага интилдим, нега чоғландим?!
Юртдан кетган кундан юрт деб доғландим.
Мен Санъон эмасман лекин боғландим,
Бир пари-пайкарнинг зуннорларига.

Гоҳ кулса, гоҳ кулмас инсон омади,
Бу шимол ерларда дилим зорлади,
Мен ўзим кетмадим, қисмат чорлади,
Совуқ хиром қилган диёрларига.

Қайтишни мен жуда хоҳлардим ҳайҳот,
Тақдир қилганида зарра илтифот;
Алвидо айтарим бор бўлса наҳот,
Тошкентнинг тиллодек дилдорларига.

Виолончель йиғлар вайрон бўлган дил,
Энди борган сари кетаяпман зил;
Москвада ёмғир қуяди апрель,
Тўкилиб кўнглимнинг иқрорларига.
3.04.2021.
Москва-Переделкино.

ШИМОЛ БУҒУСИ

Ҳайвонот боғида турар бир буғу,
Ҳорғин бир алфозда истар тинчликни;
Эҳтимол егандир бир замонлар у,
Қор остидан ковлаб папаротникни.

Унга нон отади атрофдагилар,
Лекин буғу сира қилмас эътибор;
Бу торгина қўра кўксини тилар,
О, тақдир бўлмасанг бунчалар ғаддор.

Балки кенг далалар кўнглин элитган,
Соғинар эҳтимол чексиз ўрмонни;
Эй манфур оломон ўзидан кетган,
Сен нега отасан буғуга нонни?!

Ҳаёт ризқ бергандир кимга кенгу-танг,
Инсонга нон азиз, буғуга қиёқ;
Агар озодликнинг қадрини билсанг,
Сен мазлум буғунинг бу ҳолига боқ.

Ҳамон унутмаган ёдида унинг
Ёдида қор кўмган ўрмон, далалар;
Ортидан илашиб мода буғунинг
Чопқиллашиб юрган буғу болалар.

Энди о, ҳаммаси қолди хаёлда,
Тусини йўқотди ҳаёт ранго-ранг;
Бу нар буғуни ҳам олис шимолда,
Келар деб кутишар беҳуда аттанг.
6 03.2020
Москва — Раменки.

Узурпатор

Мен ҳеч кимга қилмадим шафқат,
Совуқ боқдим оламга урҳо;
Кўрганларни қамради даҳшат,
-Ўзи ахир, ўзи ё, худо?!

Тасаввурга сиғдирмадилар,
Кўрмаганлар кўрганча илло;
Аёлларни туғдирмадилар,
Менинг изним бўлмагунча о!

Шиддатимда бургут шовури,
Ваҳший бўлдим ҳамлада шердек;
Оламоннинг ғала-ғовури:
-Бу оламни биз сизга бердик…

Узурпатор, кечиринг бизни,
Омимиз-да, ўйлаганмиз хом?!
Мен кўксимда босганча музни,
Буюрдим бас: -Ўлдиринг тамом!

Ҳукмим кескир янгради ҳар вақт,
Сезарканман қудратда ўзни;
Тангри гарчанд кечирар илҳақ,
Узурпатор кечирмас сизни…

Лекин бир кун келару ўлим,
Кўзларимни ёпар абадга;
Пичирлайман кечиргил тангрим,
Учрадим мен дуойибадга…

Энди икки дунёлар аро,
Тортар мени зулматга бу ғам;
Йиғлаб бўзлар бир бахтиқаро,
Ўладими узурпатор ҳам?!

Дарҳол жавоб айтурлар элда,
Қайдан чиқди бундай гап чирик?!
Токи қўрқув яшаркан дилда,
Узурпатор тирикдир, тирик!
3.07.2019.
Тошкент- Учтепа.

Ҳомерона таҳассуб

Парис Еленани кетди ўғирлаб,
Бу ҳол солди қанча шаънларга соя.
Агамемнон жангга элларни бошлаб,
Қаршингга юзма-юз келди Троя!

Беҳаё, бир қочқоқ қизнинг номуси,
Кўринди минг-минглаб жонлардан аъло!
Троянинг чиқди ахийри миси,
Шаҳарга ёприлди ўлимдек бало!

Барҳақ қазо топди баҳодир Гектор,
Жон берди эмраниб охир Ахиллес;
Шунча одам ўлиб кетса ҳам ғаддор,
Еленани олиб қутулди Парис.

Узоқ йиллар олдин бизнинг шаҳардан,
Олиб қочгандилар шундай бир қизни;
Агамемнондаги ўша ғурур, шаън,
Безовта қилмади ҳеч қайсимизни.

Ўзгаргандир балки дунё таҳассуб,
Ким билсин, қон тўкиш балки арзимас;
Дарахтни бир тепсанг тўкилар тўп-тўп,
Эскилар айтгандек қиз қаҳат эмас.

Энди булар тарих ҳукмига доир,
Минглаб замон ўтиб рўй берган бирда;
Ҳайрон қоларлиси Ҳомердек шоир,
Эпос қилган шуни гекзаметрда.

Мен Ҳомер эмасман куйинай нечун?
Ичимга ютганман аламдан сирни;
Ҳамшаҳар бир қизнинг қилиғи учун,
Безовта қилгим йўқ гекзаметрни.
22.05.2020
Москва-Раменки.

БЎРИ

Бўриларни отдилар бир-бир,
Солмасин деб қўйларга қирон;
Ғарб шамоли эсганда ғир-ғир,
Энди бўри қолмади бирон.

Чўпонларнинг юзларида бот,
Хотиржамлик бўлди ифода.
Бу ўлкада бўри йўқ ҳайҳот,
Кўпайгандан кўпайди пода.

Ҳар баҳорнинг бошида турғун,
Эн олинар, бичилади зил;
Минг йилларки подалар учун
Ўзгармайди шудир таомил.

Мен бўриман, бўриларга ёт,
Чўпон-чўлиқ, отару-қўра;
Ёлғизликда ҳаёт берар тот,
Пода бўлиб яшашдан кўра.

Ўлган афзал қиру-қиёда,
Тоғу-тошда бўридай яйраб;
Яшагандан кўра дунёга,
Чўпонларнинг раъйига қараб.
6.03.2020.
Москва-Раменки.

Борхес

Дунё таъaссуфки бор нарса,
Таъaссуфки мен Борхесман.
Хорхе Луис Борхес

Сиз дунёни қандай қиладурсиз ҳис,
Бу Парижми, Лондон ё Буэнос-Айрес?..
Совуқ тикиласиз юрагингиз муз,
Кўрмаяпсизларми, мен ахир Борхес!

Жимжит кўчаларни кезган жимгина,
Кутубхоналарнинг чангини ютиб;
Йўқ мен сиздан асло қилмасман гина,
Ҳаммамиз боряпмиз дунёдан ўтиб.

“Вақт бизни оқириб кетаётган дарё,”
Китоблар – синоат тўла фикрлар;
Мен Бобилдан чиққан коҳин каби о,
Пичирлаб айтяпман Ҳаққа зикрлар.

Сиз қандай дунёни қиладурсиз ҳис,
Бу Парижми, Лондон ё Буэнос-Айрес?..
Совуқ тикиласиз юрагингиз муз,
Кўрмаяпсизларми, мен ахир Борхес!
25.07.2016 Тошкент — Учтепа

Бегоналар

Туманларнинг хира рафтори,
Тўшаларди ялангликка бот;
Ва боғдаги дарахтлар қори,
Тўкиларди туйқусдан ҳайҳот.
Ёлғизоёқ сўқмоқ оралаб,
Кезар эдик олис у чоғлар;
Бизга эди орзуманд, талаб,
Оппоқ қорга бурканган боғлар.
Энди эса йиллар қатида,
Йўлларимиз қайрилди ўзга;
Учиб сароб муҳаббатига,
Севаман деб айтмадим сизга!
Йиллар ўтди, ёғиб ўтди қор,
Туман тушди ялангликка бот;
Биз-чи, бунда айро тушиб ёр,
Бегонага айландик ҳайҳот.
16.09.2015.
Тошкент-Учтепа.

Сенга

Девор — мозаика, пол — линолеум,
Баъайни ложувард қандил шокила.
Билмам муаттарми, сафсарми гулим,
Ақл мутакаббир, кўнгил оқила.

Эшик тарошланган локланган эман,
Дераза сандалми арғанун роми;
Мен сени ҳаммадан кўпроқ севаман,
Жовидон умримнинг эй дилороми.

Эрон гиламлари мисли ёниқ чўғ,
Маҳобат тимсоли чех мебеллари;
Истак менда эмас, сиздадир йўриқ,
Не тусаса бордир ёр кўнгиллари.

Дрезден соати уради капгир,
Радио куй чалади мустар осуда;
Қайда бўлсанг ҳам кел, барака топгур,
Мен сени соғиндим, соғиндим жуда.

Жуда кўп эмасми, йигирма йил зор,
Йигирма йил кутдим ҳар кун бетоқат;
Менда сен истаган ҳамма нарса бор,
Сен йўқсан, сен йўқсан, сен йўқсан фақат.
28.12.2019.
Тошкент- Чилонзор.

Ошиқ

Муҳаббатсиз дунё йўқдир, билдим мен,
Урён бу бағримни нечун тилдим мен;
Олисдан маҳлиё бўлиб келдим мен,
Ўтдай ёниб турган маёғингизга.

Билмасдим оловда кул бўлишимни,
Хоки пойингизда эҳ сўлишимни;
Билардингизку сиз мен ўлишимни,
Жимгина тикилиб байроғингизга.

Сўнги бор тик боқдим қошингизга ёр,
Кўмилиб ўлмоқ-чун сочингизга ёр;
Ҳумо бўлмоқчийдим бошингизга ёр,
Aммо етиб келдим қаёғингизга.

Ёлвордим, сиз менга дилдор тутининг,
Шерзод Комил Халил дейсиз ўтининг;
Булбул бўла туриб сиздай тўтининг,
Учдим мен қандайин сайроғингизга.

Менга нима дейди энди эл-улус,
Мен юлдуз эмасман, энди сиз юлдуз;
Тоғни талқон қилар пайтимда афсус,
Шапшакдай йиқилдим оёғингизга.
13.02.19.
Тошкент.

Куз сонатаси

Қушлар учиб кетди, кузги боғлардан,
Баргрезон дарахтлар шовулладилар;
Aкс-садолар қайтди кабир тоғлардан,
Итлар ғингшиб-ғингшиб вовулладилар.

Кўча эшигингни қоқдими шамол,
Бўронлар қўпдими, довулладилар;
Битта бўсанг менга тақдирдек аъмол,
Юзларинг оловдек ловулладилар.

-Шапалоқ тортайми, — дединг юзизга,
Кўзларинг мунчоқдек жовулладилар;
-Ҳамма гап менгамас, балки, ўзизга,
Кетинг, келиб қолмай овулдагилар…

Қайтдим, ортга охир, юз мингта кўзлар,
Йўлсизлар тарафга роҳ йўлладилар;
Сир қолсин дегандинг, нечукдир сўзлар,
Шеърга айландию бир гулладилар.

… Aкс-садолар қайтди кабир тоғлардан,
Итлар ғингшиб-ғингшиб вовулладилар;
Қушлар учиб кетди кузги боғлардан,
Баргрезон дарахтлар шовулладилар…
31.07.18.
Тошкент.

Бизнинг авлод

Шовуллади боғлар ал-омон,
Зир титради сурондек ерлар;
Чайқалди-ю ҳайтовур замон,
Биздан қолди бўрондек шеърлар!
Дош бермади вақтнинг асаби,
Жунжиктирди шамоллар тукни;
Гумбурладик қалдироқ каби,
Чақмоқ каби ёритдик кўкни.
Нурафшонда ёққан ёмғирдек,
Ёғилдикми ёт соҳилларга?!
Бу майдонга биз нечун кирдик,
Қулф урилган бўлса дилларга?!
Тингладими бизни давворлар?!
Йиллар ўтди ҳамалу савр!
Улкан эди гарчи залворлар,
Лек шунчаки унутди давр!
Донг қотдик биз бу қандай асрор?!
Эслайсизми бизни ўртоқлар?..
Шеърларимиз янграйди такрор,
Сизлар бизни унутган чоғлар!
30.09.2018.
Тошкент-Учтепа.

Javob qoldiring:

Iltimos, sharhingizni kiriting!
Iltimos, ismingizni bu yerga kiriting